Met onze ambassadeurs uit Utrecht en Rotterdam brachten we een bezoek aan het Ramses Shaffy Huis in Amsterdam. Ed Cools, samen met Liesbeth List initiatiefnemer van dit project, leidde ons rond in de woon-, werk- en zorggemeenschap voor oudere kunstenaars.

In gesprek met Liesbeth List

Ed Cools vertelt tijdens de rondleiding hoe het idee voor het Ramses Shaffy Huis is ontstaan. Nadat hij op het terras van restaurant Rentree in Amsterdam chansonnier Liesbeth List had ontmoet, kwamen zij in gesprek over goede en respectvolle zorg voor oudere Amsterdammers. Ed Cools, toen directeur van het Dr. Sarphatihuis, een verpleeghuis van de gemeente Amsterdam, vroeg Liesbeth List vervolgens spontaan of zij wilde toetreden tot de stichting Vrienden van het Dr. Sarphatiehuis (DSH). De stichting zet zich ten eerste in voor de bewoners van het huis. Ten tweede zorgt zij voor extra financiële middelen. Het Dr. Sarphatihuis is onder de begeleiding van Ed Cools gerestaureerd.

Idee voor Ramses Shaffy Huis geboren

Kort daarop belde Liesbeth met Ed Cools om te vragen of hij iets kon betekenen voor Ramses Shaffy. Ramses verbleef namelijk in het ziekenhuis en zowel lichamelijk als geestelijk ging het niet goed. Ed Cools nodigde hem daarop uit om te komen herstellen in het net gerenoveerde Dr. Sarphatihuis, dat zo­doen­de prima kon doorgaan voor een mooi hotel. Ramses zou zeker ‘nee’ hebben gezegd tegen een verblijf in een verpleeghuis, maar tegen revalideren in een ‘hotel’ had hij geen bezwaar. Op 1 februari 2001 werd hij opgenomen in het DSH en knapte aardig op. Samengevat vervolgde hij met Liesbeth zijn carrière in Nederland en België, terwijl Liesbeth List en Ed Cools elkaar nog regelmatig ontmoetten. Zij werkten verder aan het idee voor het Ramses Shaffy Huis, dat intussen zijn deuren heeft geopend.

 

Ed Cools voor het Ramses Shaffy Huis

Ed Cools voor het Ramses Shaffy Huis

Raakvlak met de plannen van Gay Living

De primaire doelstelling van Gay Living blijkt niet anders te zijn dan die van het Ramses Shaffy Huis. Het bieden van een woonomgeving voor één groep mensen uit de samenleving. Een groep die daar zelf voor kiest. Waar het Ramses Shaffy Huis er is voor oudere kunstenaars richt Gay Living zich specifiek op de LHBT-gemeenschap. Ons initiatief zorgt ervoor dat oudere LHBT’ers samen kunnen wonen met gelijkgestemden, opdat zij hun leefstijl en identiteit niet hoeven opgeven. In het bijzonder als er zorg nodig is, want dan groeit die behoefte. Belangrijk uitgangspunt blijft het zelfstandig wonen, dus in een eigen appartement. Daar staat tegenover dat er ruimte is in het huis voor contact tussen bewoners. Niet alleen door letterlijk ruimte vrij te houden om elkaar ‘terloops’ te ontmoeten, maar ook door het programmeren van allerlei activiteiten in en rond het huis.

Sociëteit en cultureel programma

Ed Cools leidt ons verder door het huis en laat zien welke ruimten het Ramses Shaffy Huis tot zijn beschikking heeft. Een zestal ateliers, twee atria’s die als expositieruimte en bibliotheek dienst doen. Daarnaast zijn er twee promenades waar werk is te zien van de kunstenaars uit de ateliers. De atria’s zijn ook geschikt voor bijvoorbeeld yogales. Aan de ene kant wordt gebruik van deze gedeelde ruimte ingevuld met een sociaal-cultureel programma. Aan de andere kant wordt de ‘sociëteit’ aan de voor­zijde van het pand benut voor uitvoeringen, voorstellingen en workshops. Bovendien is het de ontmoe­tingsplek voor de bewoners, buurtgenoten en mensen uit de wijk. Gay Living kijkt uit naar een samen­werking, evenzeer als het gaat om invulling van een gedeeld cultureel programma.

 

‘Laat me (Vivre)’, Alderliefste, Ramses Shaffy en Liesbeth List (2005)

Jonge en oudere kunstenaars in een huis

Gay Living stelt zich ten doel dat er contact is tussen de generaties. Dat wil zeggen dat jong en oud elkaar ontmoeten bij Gay Living, elkaar inspireren en ondersteunen. Dat de oudere kunstenaars in het Ramses Shaffy Huis het wooncomplex delen met jongere kunstenaars is een mooi voorbeeld van dit idee. En het werkt, aldus Ed Cools: “Waar mogelijk neemt de jongere generatie de ouderen mee de stad in. Voor het bekijken van een expositie, een presentatie of om samen van gedachten te wisselen over hun werk bij een borrel. Het contact is vanzelfsprekend, men staat voor elkaar klaar. Zo was een oudere bewoner tijdens de verhuizing schroefjes van een stoel kwijtgeraakt en hij kon die niet meer in elkaar zetten. Zijn jongere buurman heeft dat meteen voor hem opgelost door schroefjes te halen die hij in zijn studio had liggen.”

De belangstelling is groot en groeit

Gesprekken met onze doelgroep laten zien dat veel roze ouderen graag bij Gay Living zouden willen wonen. Daartoe heeft een flink aantal zich al ingeschreven op onze website en de vragenlijst ingevuld. Wonen voor een bepaalde doelgroep is een trend. Dat wordt onderstreept door de belangstelling van oudere kunstenaars voor een appartement in het Ramses Shaffy Huis. Vandaar dat er een wachtlijst is van meer dan 100 mensen, want de vraag is groter dan het aanbod. Onder hen zijn ook mensen met dementiële aandoeningen met een intensieve 24-uurs zorgbehoefte. Zodoende zijn het vaak hun mantelzorgers, vrienden of familieleden, die hen aanmelden bij het Ramses Shaffy Huis. Dat leidt ertoe dat er inmiddels plannen zijn voor uitbreiding. Aan de ene kant een initiatief voor een kleinschalige zorggemeenschap met 24-uurs zorg. Aan de andere kant wordt bekeken of een ‘tweede’ Ramses Shaffy Huis in Amsterdam tot de mogelijkheden behoort.

Lees meer over het huis voor (oudere) kunstenaars.

Gay Living

Door Gay Living

Gay Living draagt substantieel bij aan het behoud van een actief leven, levensgeluk en de emancipatie van LHBT’ers in onze samenleving.